Đội tuyển nam thua Palestine 0-5.
Nếu kể theo câu “một nước hơn một tỷ người sao không ra nổi mười một người biết đá bóng”, thì đúng là thảm.
Bài báo cuối năm ngoái: dân số Palestine khoảng năm triệu. Thứ hạng thế giới của đội nam cũng không bằng Trung Quốc.
Đội khác đá không lại thì thôi, Palestine mà cũng đá không lại?
Nhưng trở lại sân bóng, theo giá trị chuyển nhượng của Transfermarkt:
Tổng giá trị đội hình xuất phát của Palestine hơn 8 triệu euro, đội tuyển nam Trung Quốc chỉ hơn 3 triệu euro.
Năm bàn Palestine ghi, bốn bàn do Hamrawi và Dabbagh gói gọn. Giá trị hai người cộng lại đã 4 triệu euro, cao hơn cả đội hình xuất phát của đội tuyển Trung Quốc.
Sự thật chính là cách biệt thực lực. Sự thật chính là giá trị hai người bên kia đội được cả một đội hình xuất phát của bạn.
Bóng đá là môn được thị trường hóa nhất. Giá trị và thực lực, đồng tiền nào của ấy.
Mỗi lần đội tuyển nam Trung Quốc thua, lại có câu chuyện ấy: “một nước hơn một tỷ người sao không ra nổi mười một người biết đá bóng”?
Phim cũ Đại Trạch Môn cũng có đoạn đối đáp tương tự. Một đám người mở hiệu thuốc đánh thương chiến, không trị nổi bà chủ thứ hai, thì lẩm bẩm: “Một đám đàn ông lực lưỡng, cứng đầu lại không trị nổi một người đàn bà!”
Chủ hiệu Đổng Đại Hưng nói ra chân lý: “Đông người thì ích gì? Có phải đánh nhau hỗn chiến đâu!”
Không chỉ bóng đá, còn bóng rổ, quần vợt và đủ ngành khác, cùng một lẽ:
Đông người thì ích gì? Có phải đánh nhau hỗn chiến đâu! So là so mấy người ở đỉnh.
Chuyện cũ rồi: chọn cầu thủ bóng đá không phải chọn trong hơn một tỷ người, mà chọn trong dân số chơi bóng. Dân số là đáy nhân tài, không phải thành phẩm nhân tài.
Có bao nhiêu cầu thủ trẻ thật sự có danh tính đăng ký, được đào tạo trẻ bài bản, và đá giải chính quy đều kỳ?
Đến lúc này, người ta lại quay về câu “bóng đá cũng chẳng quan trọng”, “thực ra chúng ta không thích đá, cũng không thích xem”.
Cuối cùng mới trở về điểm xuất phát của mọi thứ:
“Trẻ con không có thời gian đá bóng”, “đá bóng lại chẳng có mấy tương lai”.
Một ngành chẳng qua là người, tiền và quy trình làm việc. Cả ba đều đủ, tốt chỉ là chuyện sớm muộn.
Ngựa ô lớn của World Cup, Cabo Verde, cả nước khoảng năm sáu chục vạn dân, vẫn có thể đi tiếp từ vòng bảng, vẫn có thể đại chiến Argentina rồi thua sát nút. Trận ấy tổng giá trị đội hình xuất phát của Cabo Verde là 24,2 triệu euro. Hôm qua đội hình xuất phát của đội tuyển nam Trung Quốc chỉ hơn 3 triệu euro.
Nhiều câu “hơn một tỷ người mà không ra nổi hơn chục người biết đá bóng, biết chơi bóng rổ, biết cái này cái kia”, về bản chất là coi thường ngành công nghiệp hiện đại.
Nếu một nghề dựa vào vỗ trán, tìm thiên tài, ra sức cho ra kỳ tích, kiểu “trời thương cho rơi một ngôi sao Tử Vi, rồi tự tay nặn một chút kỹ năng thần kỳ, hất đổ cả dây chuyền khoa học kỹ thuật hiện đại”, thì đó là truyện sảng văn dân gian, không phải ngành công nghiệp hiện đại.
Bất kỳ ngành đã thành hình nào của thời hiện đại, trong đó có bóng đá, đều có một nhóm người làm nghề có nền, được đào tạo khoa học, tuyển chọn hợp lý, đi theo quy luật đã có, cạnh tranh đầy đủ ở nơi đáng tin, rồi mới thành hình. Không phải Nữ Oa nặn người, túm đất bụm một người là xong.
Cường quốc bóng đá tự có cả một dây chuyền công nghiệp.
Luật sinh tồn của nước bóng đá yếu phần nhiều là:
Có một lượng lớn kiều dân, ví dụ ở châu Âu. Con cháu kiều dân lớn lên trong hệ thống đào tạo trẻ châu Âu. Thành thật moi từ các giải châu Âu những cầu thủ có dòng máu nhà mình, rồi dựng đội theo quy luật bóng đá hiện đại. Cabo Verde là ví dụ.
Mời huấn luyện viên có kinh nghiệm cầm quân, dùng người thì không nghi, tổ chức tập trung và giao hữu cho hiệu quả, để ông ấy dẫn cho tử tế. Ví dụ Curaçao mời ông Advocaat, rồi vào được World Cup.
Đó là cách nước bóng đá yếu làm việc.
Bóng đá cũng là ngành toàn cầu. Nước mạnh tự nặn dây chuyền. Nước yếu hòa vào dây chuyền.
Vừa tự nặn không ra dây chuyền, vừa hòa không vào dây chuyền, thì chỉ còn tệ.
Cũng vẫn là Đổng Đại Hưng trong Đại Trạch Môn ấy. Trong phim ông cũng ngày nào cũng chạy trước chạy sau.
Trong hiệu thuốc, đám cổ đông bình thường bày kế bừa, đến lúc then chốt lại ép ông ra đại chiến bà chủ thứ hai. Ông tức đến mức chỉ biết gào: “Tôi biết thừa rồi, lại bắt mỗi mình tôi ra gánh!”
Các cổ đông đứng sau Đổng Đại Hưng chỉ muốn lợi nhuận, không muốn gánh rủi ro, càng không làm theo quy luật.
Miệng thì nói người đông thế mạnh, nhưng không làm việc, đến cuối lại chỉ dựa vào một người đứng ra.
Trong một nghề, người phải ló mặt ra để chịu nhục thường đáng thương nhất:
Có khi chính họ là người mạnh nhất nghề ấy, bị đẩy ra gánh tội thay.
Hầu hết nghề nào cũng vậy: tiền cộng người cộng làm theo quy luật thì chẳng có lý do gì để không tốt.
Trường hợp tốt nhất là bản thân nghề ấy tự tạo máu, tự kiếm tiền, không cầu người ngoài, còn hút thêm người vào làm, rồi ngày càng thịnh.
Kém hơn một bậc là có tiền có người, làm theo quy luật, thì tự nhiên cũng mạnh.
Tệ nhất dĩ nhiên là có tiền mà không làm theo quy luật. Phần tốt không đến tay người đáng được, tiêu hao uổng, nghề mỗi ngày một xuống, cuối cùng tiền cũng hết.
Ra một đống hàng lép để chống đỡ, rồi phát hiện hàng lép ấy thực ra đã là tinh tuyển, ruột gan đã cạn từ sớm. Đến lúc ấy hai bên đều ấm ức.
Khán giả buồn: “Nghề đang yên đang lành sao lại mất mặt đến mức này?”
Người trong cuộc thì ấm ức: “Tôi cũng không muốn mất mặt. Tôi cũng chỉ là mặt tiền của nghề này, lại bắt mỗi mình tôi ra gánh!”
Lẽ này đương nhiên không chỉ đúng với bóng đá.